Ibarren artean

Labore zelai berde ilunak udaberrian Egaibar eta Argaibar arteko bidean, berunezko hodeitza berandutua arratsaldeko lehen ordu ilunantzean. Lautadara eroritako hegietan barna isurtzen datorren uztaren usaina oraindik ernatzen ari galburuetako hari hauskorretan kulunkatuz samina. Buseko leihora eserita noa bidaian, pinudi urruneko lerro beltzaren altzoan, haragoko mendi sortaren barean. Haize errotek biraka birsortzen indarra ordu luze honenIrakurtzen jarraitu “Ibarren artean”

Gehiegikeria

Egun epel herriko plazan, gau hotzaren atari, garagardo upelak eztarritik behera mahai inguruko aulkietan. Aho beroaren ondoko ziztadak irentsi ezineko biharamuna, oroitzeko mina gorputzean, itsututako gogoeten orea. Ispilua aurkitu dut mendien iparraldera, itunaren izen bietako bestean, zuhaitza, harri ugari, izarra, izena. Bederatzi urtean behin han sartu eta bizirik ateratzeko ahala. Oka egin behar izan nuenIrakurtzen jarraitu “Gehiegikeria”

Katastrofe berritua

Barre zuria, non barre den apar, ur-mendiak inoiz erabili gabeak beherantz, indarrez desegiten haien gailur herabeak, katastrofe berritua algara bakoitzean. Hitz-joko neutrala dirudi hondarrezko gazteluaren harresiak azpijokoaren tontorra nekez lehertzean, baina uso beltzak zapaldu du sarea eta mokoarekin zartatu makila. [Nahia bizi dugunok olatuak gidatzen amildegi ilunetik argitasunera] Zenbat faltsukeri bildu genuen ertzean ez azaltzekoIrakurtzen jarraitu “Katastrofe berritua”

Eskulanak

Galtzak konpontzeko oihala moztu eta mahai gaineko lanpararen ondoan utzi, noizbait erabili ahal izango den txatala. Horrela maisuen lanei kendutako hitzak, orri zikin batean jasoak eta denborari emanak esanahia aire epelean lurrindu dadin. Hirugarren pertsonan geratu ziren denak mendeetan galduak, hura edo bestea, iruzurra egin zigutenaren txinparta burutik kendu ezin genuela. Bi mila urtez iraunIrakurtzen jarraitu “Eskulanak”

Azken pelikularen eszena

Dena erortzen da ekaitzaren ondotik, hamarkada gehiegitan eutsita zama astunegiaren min gordea, lanbrotan poliki izoztu zen so tristea, despedida zaharretako besarkada hotzak. Nola itzultzen diren galdutako irudiak pelikula batean berriz ikusten zaitudanean, nola beste behin elur jauziak irensten nauen zure begirada okerra dardaraka hastean, nola etengabe bueltatzen garen hona. Patetikoa izango zen zure aurpegiera horrenbestekoIrakurtzen jarraitu “Azken pelikularen eszena”

Mamuaren orroa

O!, beste behin ere asaldatzen eta aldi berean saminez erakartzen nauen itsasoaren zaratak, ur handi beltzaren burrunba ozenak erasotzen du nire barnea! Nire lasaitasunaren aurka datoz olatu bortitzak gaueko iluntasunean, eta haiekin apar tantak bigunki argiztatuak, faroletako izpi bustiak. Beldurra pasa dut itsaso ondoan ibiltzen, izua mamu indartsuaren orroa entzuten, eta dar-dar latza petrileko gizonIrakurtzen jarraitu “Mamuaren orroa”

Hitzen antzeztokian

Esaldiek osatzen duten antzeztokian antzeman daiteke dekoratu huts bat, bizitzaren protagonistek behar duten lekua, gezurra eta egia nahasiko dituen giroa. Hitzak dira eszena eusten duten adreiluak, oinarri ilun sendoa edota apaingarri deigarria, besaulkietako kuxinak edo errezel gorriak, benetako esanahiari itxura emateko berbak. Baina zaila da errealitatearen tankera hartzea: hutsunearen antz handiegia du isiltasunak eta ezerIrakurtzen jarraitu “Hitzen antzeztokian”

Autoen kearekin batera

Etxeko ataritik ateratzen zara egunero, lanera joateko bide bera, errepide ondoko bazterra, parke txikia, porlanezko zubia, lehen semaforoa. Hiriko sartaldera hurbiltzen zaituen kalea, zaborra biltzen duen kamioia, umeak eskolara laguntzen dituzten gurasoak, janari denda irekiak, besteak irekitzen, euria egiten duenean balkoien azpitik baina besteetan espaloi arrakalatua jarraituz, egunero, asteko bost lanegunetan, hilabeteko aste guztietan berritzenIrakurtzen jarraitu “Autoen kearekin batera”

Hain gora egin nuen hegan

Erramun Mendibelandaren pintura-erakusketarako olerkiaJuan Manuel Lumbreras arte-galeriaHenao, 3 – Bilbo2021/09/09 – 2021/10/15 Hain gora egin nuen hegan Badatoz atzera egun basatiakgalsoroen gaineko ilargi beteetanheroi gosetiak lurreratzen zirenerbeste urrunetako zelaiak onduz.Gertuko herioa agortuz bizitzanmunduari itsatsita kolore eztandanamorruzko zerrendetan bildutakodisidenteekin zorretan gara betiko. Ziurtasunik gabeko gauak ito zituztenerrauts haietan askeago izan ginengeure miserien berri argitan,zurezko tren kraskatuetanIrakurtzen jarraitu “Hain gora egin nuen hegan”

Loria galduta

Zorion-bermea bidalita zegoelakoan utzi nuen denbora pasatzen, orain hondar lizunduekin zer, galderak aztoratzen nauenez bortizki ezabatu gogoeten lanbrotik. Gaur arte ulertu gabe bainintzen eromen berde ilunen hautua, egiari aurre egiteak sortzen duen ikaraz. Irudikatzen nuen loria behin galduta belaunikatzea ere astun bilakatua. Zama astunegia antzu izateko, iragana mahai gainean jarri eta datorrena ere utzi atzorako,Irakurtzen jarraitu “Loria galduta”

Geratzen garenon ontziak

Txarli gogoan Labarrean behera itsas loreen usainak dakar berarekin ere malkoaren garratza. Begira urrunera, azken olatuaren atzean marrazten den lerro ilunera, erraz ikusten da izar nagusiaren distira; besterik ez, hustasunaren hotz absolutua. Begira beste behin, geratzen garenon ontziak hurreratzen ari dira lotsati, bidaiari berriei kandelak eskaintzen har dezagun atseden argi dardartian. Lurmuturraren malkarraz harantz ozeanoIrakurtzen jarraitu “Geratzen garenon ontziak”

Oraingoan bai

Oraingoan bai, zirimolaren erdian, milaka hondakin inguruan korronte birakariak eramanak. Bide guztiak oztopoz josiak urakanaren begiko isiltasun beltzak erraiak usteltzen dizkidala. Noraezean, norabiderik gabeko korrontean. Burugabe, helbururik gabeko estratan. Dena lehertu da, eta eztandaren uhin atomikoak zorion izpi denak izoztu ditu ziztuan, helduleku ahulak erre, begirada kiskali. Milaka hondakin inguruan korronte birakariak eramanak eta niIrakurtzen jarraitu “Oraingoan bai”

Lerroak

Goizean lerro bihurriez inguratuta, arratsean argia doa marra zuzenen artean. Non geratu da koloretako dragoia eta itsaso gardenaren mugimendu faltsua? Angelu zorrotzetako kantoietan poliziak ageri dira nonahi, mila uniformetan, jarrera bakarrean, haien aginduetara behartuz mundua. Nora joan da barraskiloaren espirala eta langile zapalduen irudi birtuala? Zutabeen arteko ispilu zeiharrek dorre eroriak islatzen dituzte, merkatarien artean,Irakurtzen jarraitu “Lerroak”

Oroimenean dudana

Halako batean loturetatik aske sentituz ekiten diot berriro idazteari, den dena aurrean dudala esploratzeko. Harresi eroria atzean utzi dut, ibaiaren malkarretatik urrundu, oroimenean nuen galsoro amaigabeak inguratzen nau alde guztietatik. Egia zena omen besterik ez zen, askatasuna aldizkari ofizialetako aipu, erantzukizuna idazle kaxkarren tema, indiferentzia eguneroko arau, besterik ez dut izan azken zidorretan. Horregatik iritsiIrakurtzen jarraitu “Oroimenean dudana”

Zakurren ezpondak

Bidearen azken maldak behera leunki lur laua besarkatuz, atzera begiratzerik ez, zakurren ezpondetan olibondo zaharrak, arrangura bihotzaren barruko tolesetan, gardentasun hotza arnas liteke inork esango ez dituen hitzen zelaietan. Udazkenak ere urte osoko zama zabaldu zuen ordekan, zeruaren urdin opakoa apurtzen zuen hodeiaren itzaletan. Gero urtaroek dena berdintzen dute, bidearen ondoan gorpuak usteltzen dira, etaIrakurtzen jarraitu “Zakurren ezpondak”

Astroen lerrokatzea

(2007) Ezkaia eta mihilua portzelanazko pitxarretan egur noble bateko komodaren apalean edertasun galezina, naturarena batetik, gizakiaren eskuetakoa bestetik, kaoba eta urdina, zura eta zeramika, arbasoen etxetik gurera ekarriak, belar sotil eta eder idorrak apaintzen jantokiko espazioa. Bertaraino ekarri zaitut konta zeniezazkidan kontinente guztietako pasadizoak, eta lurraren gainean ibili gara, harrietan, gizarte urrunetako ohiturak dastatzen kopaIrakurtzen jarraitu “Astroen lerrokatzea”

Une honetan bakarrik

(2006) Soroek eta zuhaiztiek, ibaiak eta muinoek sortutako irudi hau niretzako soilik existitzen ote da, une honetan bakarrik… zure etorrerak, atzoko hodeien iluntasunak bide eman dio argiari, atzoko soro eta zuhaiztietan, ibai eta muinoetan ez nuen zure presentzia sentitu, gaur berriz, une honetan bakarrik eta niretzako soilik aldatu egin da dena, edonorentzat aitzineko betikotasun amaigabeaIrakurtzen jarraitu “Une honetan bakarrik”